Profilaktyka zdrowotna wychodzi poza przychodnie. Ruszyła ogólnopolska kampania

Wystarczy telefon, kilka odpowiedzi w ankiecie i decyzja o umówieniu badania – tak ma wyglądać pierwszy krok do lepszej kontroli własnego zdrowia. W Gnieźnie, podobnie jak w innych częściach kraju, mieszkańcy mogą korzystać z cyfrowych narzędzi i bezpłatnych programów profilaktycznych. Kampania „Profilaktyka – podaj dalej” przypomina też, że o badaniach warto mówić rodzinie, znajomym i współpracownikom.

Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło ogólnopolską akcję, która ma zwiększyć zainteresowanie badaniami profilaktycznymi. We wrześniu zaplanowano ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych, a informacje o kampanii pojawiają się między innymi w telewizji, na billboardach, nośnikach cyfrowych oraz w przestrzeni publicznej.

• Badania są dostępne, ale wciąż korzysta z nich zbyt mało osób
• Moje Zdrowie pozwala zacząć od ankiety
• Kampania łączy profilaktykę nowotworów, serca i układu nerwowego

Badania są dostępne, ale wciąż korzysta z nich zbyt mało osób

Dane przywołane przez Ministerstwo Zdrowia pokazują, że sam dostęp do badań nie wystarcza. W ciągu ostatnich dwóch lat z programu profilaktyki raka piersi skorzystało 32,77 proc. uprawnionych kobiet. W przypadku programu profilaktyki raka szyjki macicy, opartego na teście HPV HR, było to 15,22 proc.

Jeszcze niższe zainteresowanie odnotowano w programie badań przesiewowych raka jelita grubego. W 2025 roku na kolonoskopię zgłosiło się około 15 proc. osób uprawnionych – zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Na mammografię i test HPV HR można zapisywać się między innymi za pośrednictwem aplikacji mojeIKP. Według danych z sierpnia 2026 roku dostępnych było ponad:

• 384 tys. terminów mammografii,
• 445 tys. terminów badań HPV HR.

Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zwróciła uwagę, że zachęcenie bliskiej osoby do badania nie musi oznaczać dużego wysiłku.

„Czasem wystarczy przypomnieć o badaniu, poinformować o programie profilaktycznym albo zachęcić bliską osobę do umówienia wizyty”.

Dla mieszkańców Gniezna oznacza to, że pierwsze informacje o dostępnych programach można sprawdzić bez wizyty w przychodni. Terminy i zasady udziału są dostępne w mojeIKP oraz na Internetowym Koncie Pacjenta, choć samo badanie nadal odbywa się w placówce wskazanej przy rejestracji.

Moje Zdrowie pozwala zacząć od ankiety

Jednym z elementów kampanii jest program „Moje Zdrowie”, przeznaczony dla osób od 20. roku życia. Udział rozpoczyna się od bezpłatnego bilansu zdrowia i wypełnienia ankiety. Po jej przetworzeniu przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej wystawia skierowanie na badania laboratoryjne.

Wyniki są następnie omawiane z personelem medycznym. Pacjent otrzymuje także Indywidualny Plan Zdrowotny, który ma pomóc uporządkować dalsze działania. Dzięki temu ankieta nie kończy się wyłącznie na zebraniu informacji, ale może prowadzić do konkretnych badań i konsultacji.

Z cyfrowej aplikacji mojeIKP korzysta już ponad 5,5 mln osób. Sekcja „Profilaktyka” należy do najczęściej odwiedzanych części systemu. Można tam znaleźć informacje o świadczeniach oraz skorzystać z wybranych możliwości centralnej e-rejestracji.

W aplikacji dostępna jest również ankieta „10 dla Zdrowia”. Dotyczy czynników wpływających na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, między innymi ciśnienia tętniczego, cholesterolu, poziomu glukozy, aktywności fizycznej, diety, masy ciała i palenia tytoniu.

Według danych przedstawionych w kampanii choroby sercowo-naczyniowe odpowiadały w 2023 roku za 36,9 proc. wszystkich zgonów. Ograniczenie czynników ryzyka i wcześniejsze wykrywanie nieprawidłowości może zmniejszyć prawdopodobieństwo poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Kampania łączy profilaktykę nowotworów, serca i układu nerwowego

W działania włączyły się między innymi Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne i Polskie Towarzystwo Neurologiczne. Organizacje zwracają uwagę, że choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory i choroby neurologiczne często mają wspólne czynniki ryzyka. Część z nich można ograniczać poprzez styl życia, szczepienia i regularne badania.

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało również rozszerzenie oferty profilaktycznej. Od 1 października do koszyka świadczeń gwarantowanych Narodowego Funduszu Zdrowia ma trafić ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej.

Program będzie skierowany do osób z grup ryzyka, w tym palących papierosy, w wieku od 55 do 74 lat. To oznacza, że po uruchomieniu programu osoby spełniające określone warunki będą mogły sprawdzić możliwość udziału w badaniu w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia.

Kampanię wspierają samorządy, resorty, instytucje publiczne, spółki Skarbu Państwa i partnerzy społeczni. W całym kraju zaplanowano także ekspozycje oraz podświetlenia wybranych obiektów. Symbolem akcji jest Profisia – maskotka mająca kojarzyć się z troską o zdrowie i przekazywaniem sprawdzonych informacji bliskim.

na podstawie: Urząd Miejski w Gnieźnie.