Gniezno w nowym przewodniku po śladach Żydów w Wielkopolsce

Gniezno w nowym przewodniku po śladach Żydów w Wielkopolsce

Zdjęcie poglądowe wygenerowane przez AI

Wielowiekowa obecność Żydów w Wielkopolsce pozostawiła ślady, choć wiele dawnych budynków zniknęło lub zmieniło przeznaczenie. W Gnieźnie będzie można poznać historię tej społeczności podczas spotkania poświęconego książce „Jaskinia Lwa”. Przewodnik prowadzi przez miejsca zachowane w regionie i stawia pytanie, jak dziś opowiadać o społecznościach, których już nie ma.

Spotkanie promujące książkę odbędzie się 9 grudnia o godz. 17 w Starym Ratuszu przy ul. Bolesława Chrobrego 41. Wezmą w nim udział autor przewodnika Andrzej Niziołek oraz Rafał Wichniewicz, dziennikarz i autor książek o historii Gniezna. Organizują je Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna i Fundacja Tu żyli Żydzi.

  • Mapa prowadzi przez Gniezno i siedem innych miast
  • W Starym Ratuszu rozmowa obejmie także współczesną pamięć

Mapa prowadzi przez Gniezno i siedem innych miast

„Jaskinia Lwa. Przewodnik po historii i śladach Żydów w Poznaniu i innych miastach Wielkopolski” obejmuje dzieje społeczności z Poznania, Czarnkowa, Gniezna, Leszna, Ostrowa Wielkopolskiego, Rawicza, Szamocina i Zbąszynia. Opisuje też zabytki i miejsca pamięci w kilkunastu innych miejscowościach, między innymi synagogi, cmentarze i lapidaria.

Książka łączy opowieść historyczną z pomocą w zwiedzaniu. Zawiera ponad 100 ilustracji i fotografii oraz mapy miast i regionu z zaznaczonymi obiektami. Dzięki temu można nie tylko poznać dzieje społeczności żydowskich, lecz także odszukać zachowane po nich miejsca.

Zakres przewodnika obejmuje społeczności z terenów Wielkopolski należących w XIX wieku do zaboru pruskiego. Ich historia różni się od dziejów Żydów z tych części regionu, które po rozbiorach znalazły się pod panowaniem rosyjskim lub austriackim. Publikacja pokazuje tę odrębność na tle historii Żydów w całej Wielkopolsce.

W okresie międzywojennym na terenach regionu należących wcześniej do Prus mieszkało około 7 tysięcy Żydów. Wiele społeczności, kulturowo zasymilowanych z Niemcami, wyjechało do Niemiec po I wojnie światowej i Powstaniu Wielkopolskim. Część żydowskich budynków zniknęła albo zmieniła funkcję jeszcze przed II wojną światową, a Holokaust przyniósł dalsze zniszczenia. Dlatego poznanie historii jest często konieczne, by rozumieć znaczenie pozostałych śladów.

Więcej lokalnych informacji z Gniezna jest na terazgniezno.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na terazgniezno.pl/wydarzenie.

W Starym Ratuszu rozmowa obejmie także współczesną pamięć

Podczas spotkania zostanie zaprezentowana zawartość przewodnika. Rozmowa ma dotyczyć nie tylko historii Żydów w Gnieźnie, lecz także tego, dlaczego dziś powstają książki, filmy i strony internetowe poświęcone zaginionym społecznościom oraz starania o tworzenie lapidariów i edukację o wielokulturowości.

Andrzej Niziołek zajmuje się historią Żydów w Poznaniu i Wielkopolsce. Napisał między innymi książkę „Fira. Opowieść o życiu. Poznańscy Żydzi”, a w 2019 roku opracował wspomnienia Noacha Lasmana. Jest współzałożycielem Fundacji Tu żyli Żydzi. Rafał Wichniewicz, który również zajmuje się historią Gniezna, jest autorem między innymi książek „Mroczne Gniezno” i „Granda w Gnieźnie”.

Wydawnictwo Miejskie „Posnania” przygotowuje publikację do wydania. W grudniu 2026 roku ma ukazać się jako e-book, a drukowana wersja jest planowana na początek 2027 roku. Projekt dofinansował Samorząd Województwa Wielkopolskiego w latach 2024–2026.

na podstawie: Urząd Miejski w Gnieźnie.

Ilustracja ma charakter poglądowy i została wygenerowana przez sztuczną inteligencję — nie jest fotografią rzeczywistego zdarzenia.

Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę

Treści na stronie są opracowywane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Ostatnie Artykuły