Muzeum z Litwy w światowej siódemce. Delegacja z Gniezna poznała je z bliska

Samolot z flagami Litwy, Łotwy i Estonii przeleciał nad uczestnikami Dnia Lotnictwa w Radziwiliszkach. Wśród zagranicznych gości znalazła się delegacja z Gniezna, która podczas wizyty poznawała także historię regionu. Największe zainteresowanie wzbudziło muzeum „Zaginiony Shtetl” – jedyny europejski obiekt wyróżniony w tegorocznej światowej siódemce Prix Versailles. Spotkanie połączyło rozmowy samorządowe, pamięć o walce państw bałtyckich o niepodległość i współczesne wyzwania bezpieczeństwa.

• Dzień Lotnictwa połączył delegacje z kilku państw
• „Zaginiony Shtetl” przypomina historię Šeduvy
• Współpraca Gniezna i Radziwiliszek ma kilka pokoleń

Dzień Lotnictwa połączył delegacje z kilku państw

Wizyta przedstawicieli Gniezna w litewskich Radziwiliszkach była kolejnym etapem wieloletniej współpracy obu miast. Jej początki wiążą się z przekazaniem mieszkańcom zespołu dworskiego wraz z rozległym parkiem przez rodzinę Bażeńskich, przedwojennych właścicieli założenia. Potomkowie rodziny nadal mieszkają w Gnieźnie.

Współpraca wcześniej obejmowała między innymi wymiany młodzieży i dorosłych. W spotkaniach uczestniczyli młodzi sportowcy, nauczyciele oraz twórcy kultury. Tym razem okazją do przyjazdu na Litwę stał się Dzień Lotnictwa, który połączył prezentację sprzętu z rozmowami o doświadczeniach samorządów działających w Unii Europejskiej.

Program wydarzenia obejmował:

• pokazy lotnicze,
• prezentację nowoczesnego uzbrojenia litewskiej armii,
• sprzęt służb ratowniczych,
• występy grup wokalnych i tanecznych działających przy ośrodkach kultury.

Podczas uroczystości przypomniano także wydarzenia z 23 sierpnia 1989 roku. Tego dnia około 2 milionów mieszkańców Litwy, Łotwy i Estonii utworzyło ludzki łańcuch prowadzący z Wilna przez Rygę do Tallina. Był to pokojowy znak sprzeciwu wobec ograniczania niezależności państw bałtyckich.

W symbolicznym nawiązaniu do tamtego wydarzenia nad zgromadzonymi przeleciał samolot z flagami trzech niepodległych dziś państw. Wśród delegacji znalazła się również reprezentacja ukraińskiego Humaniu. Jej wystąpienie spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem, szczególnie w kontekście wojny prowadzonej przez Federację Rosyjską przeciwko Ukrainie.

„Zaginiony Shtetl” przypomina historię Šeduvy

Przed głównymi uroczystościami uczestnicy wizyty odwiedzili nowo otwarty kompleks muzealny „Zaginiony Shtetl”. Obiekt znajduje się w Šeduvie i przedstawia historię przedwojennego litewskiego miasteczka oraz zagładę zamieszkującej je społeczności żydowskiej.

Muzeum powstało dzięki współpracy fundatorów z miejscowym samorządem. Ekspozycja pokazuje codzienne życie mieszkańców przed wojną, a także skomplikowane relacje społeczne i tragiczne konsekwencje wojennej przemocy. Dla osób odwiedzających Radziwiliszki był to przykład tego, jak historia niewielkiej miejscowości może zostać przedstawiona w nowoczesnej i przystępnej formie.

W 2026 roku „Zaginiony Shtetl” znalazł się w gronie siedmiu najwyżej ocenionych obiektów muzealnych na świecie w konkursie architektonicznym Prix Versailles. Muzeum z Šeduvy było jedynym reprezentantem Europy. Wyróżnienie dzieliło między innymi z Muzeum Narodowym Zayeda w Abu Zabi oraz Muzeum Nauki i Technologii w Shenzhen.

Współpraca Gniezna i Radziwiliszek ma kilka pokoleń

Spotkanie na Litwie nie ograniczyło się do udziału w jednym wydarzeniu. Dla delegacji z Gniezna było także okazją do poznania sposobu, w jaki miejscowy samorząd łączy pamięć historyczną, kulturę i prezentację współczesnych instytucji.

Jak wynika z informacji Urzędu Miejskiego w Gnieźnie, kontakty między miastami przez lata obejmowały różne grupy mieszkańców. Wymiany młodzieży, sportowców, nauczycieli i artystów tworzyły trwałą podstawę współpracy, która obecnie obejmuje również rozmowy o doświadczeniach samorządowych i wspólnej europejskiej historii.

na podstawie: UM Gniezno.