Czyste Powietrze zmienia zasady. Większe dotacje i więcej czasu na remont

Właściciele domów jednorodzinnych w Gnieźnie zyskają łatwiejszy dostęp do części zasad programu Czyste Powietrze. Zmiany obejmą między innymi osoby, które niedawno przejęły nieruchomość, oraz beneficjentów korzystających z zaliczki. Wyższe będą także limity dopłat do ocieplenia i wymiany stolarki. Nowe przepisy przyniosą również ograniczenia dotyczące ogrzewania elektrycznego.

• Nowi właściciele starszych domów zyskają szerszy dostęp do dotacji
• Wyższe limity obejmą ocieplenie i wymianę okien
• Zaliczka da beneficjentom dodatkowe dwa miesiące na prace
• Audyt i kryteria dochodowe nadal pozostają częścią programu

Nowi właściciele starszych domów zyskają szerszy dostęp do dotacji

Dotychczas jedną z podstawowych zasad programu było posiadanie nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Od 20 lipca 2026 roku pojawią się dodatkowe wyjątki.

Z dofinansowania będą mogły skorzystać osoby, które nabyły dom przez zasiedzenie. Uprawnienie obejmie też właścicieli lub współwłaścicieli posiadających nieruchomość od minimum roku, jeśli kupili albo otrzymali od rodziców lub dziadków co najmniej 50 proc. udziałów.

To rozwiązanie może mieć znaczenie dla osób, które przejęły starszy dom rodzinny i dopiero planują jego ocieplenie lub wymianę źródła ciepła. Przed złożeniem wniosku nadal trzeba będzie sprawdzić pozostałe kryteria programu, w tym dochody oraz wymagane dokumenty.

„Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które ułatwią dostęp do wsparcia” – mówi Dorota Zawadzka‐Stępniak, prezeska zarządu NFOŚiGW.

Wyższe limity obejmą ocieplenie i wymianę okien

Maksymalne jednostkowe kwoty dotacji wzrosną o 10 proc. Podwyżka dotyczy prac, których koszty w ostatnim czasie wyraźnie wzrosły. Przy ustalaniu nowych stawek analizowano między innymi dane Głównego Urzędu Statystycznego, ceny ofertowe oraz wydatki wykazywane w rozliczeniach inwestycji.

Przy najwyższym poziomie dofinansowania limity wyniosą:

• ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych – do 275 zł za m²,
• stolarka okienna – do 1320 zł za m²,
• stolarka drzwiowa – do 2750 zł za m².

Podobnie podniesione zostaną maksymalne kwoty obowiązujące przy podstawowym i podwyższonym poziomie wsparcia. Limity nie oznaczają automatycznej wypłaty wskazanej kwoty – dotacja będzie nadal zależała od poziomu dofinansowania, zakresu prac i kosztów kwalifikowanych.

Zaliczka da beneficjentom dodatkowe dwa miesiące na prace

Osoby korzystające z prefinansowania otrzymają więcej czasu na wykonanie inwestycji objętej zaliczką. Termin zostanie wydłużony ze 120 do 180 dni. Z tej możliwości będą mogli skorzystać także beneficjenci mający umowy zawarte w naborze rozpoczętym 31 marca 2025 roku, ale w ich przypadku konieczna będzie zmiana umowy.

Ułatwione zostanie również rozliczanie wymiany starego źródła ciepła. Dokument potwierdzający jego trwałe odłączenie oraz dostosowanie przewodów kominowych będzie mógł wystawić nie tylko mistrz kominiarski, lecz także osoba z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Pakiet zmian pozwoli ponadto beneficjentom korzystającym ze wsparcia operatorów przygotowywać robocze wersje wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Doprecyzowane zostaną też zasady uzyskiwania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.

Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 roku, program nie będzie już obejmował ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Wsparcie zostanie więc skoncentrowane na rozwiązaniach uznawanych za bardziej efektywne energetycznie i korzystniejsze dla jakości powietrza.

Audyt i kryteria dochodowe nadal pozostają częścią programu

Zmiany nie likwidują zasad wprowadzonych w reformie obowiązującej od 31 marca 2025 roku. Właściciele domów nadal muszą uwzględnić między innymi:

• obowiązkowy audyt energetyczny,
• świadectwo charakterystyki energetycznej,
• limity kosztów kwalifikowanych,
• zasadę „jeden beneficjent – jeden budynek”,
• system operatorów,
• dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe,
• brak dotacji do kotłów gazowych.

Program działa pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska. NFOŚiGW przygotowuje zasady, dokumenty i wytyczne, natomiast wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej przyjmują oraz rozliczają wnioski i wypłacają pieniądze. Samorządy uczestniczą w obsłudze programu poprzez punkty konsultacyjno‐informacyjne i gminy pełniące funkcję operatorów.

Od uruchomienia programu w 2018 roku zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie, a zakończono ponad 645 tys. inwestycji. Wypłacono prawie 22 mld zł, z czego ponad połowę w ciągu ostatnich dwóch lat. Wymieniono także ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła.

Obecna odsłona programu ma budżet 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego. Od 31 marca 2025 roku przyjęto 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów o łącznej wartości 3,3 mld zł. Pełna dokumentacja wdrożeniowa zmian ma zostać opublikowana 20 lipca 2026 roku.

na podstawie: Urząd Miasta Gniezno.